နယူးဇီလန်မှရဲရင့်သော အမျိုးသမီးသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံပြီး တာလီဘန်တို့ ပထမဆုံးအကြိမ် တရားဝင်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ‘အာဖဂန်အမျိုးသမီးတွေကို လေးစားပါ့မလား’ ဟုမေးခဲ့သည်။

နယူးဇီလန်မှရဲရင့်သော အမျိုးသမီးသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးတာလီဘန်တို့ ပထမဆုံးအကြိမ် တရားဝင်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ‘အာဖဂန်အမျိုးသမီးတွေကို လေးစားပါ့မလား’ ဟုမေးခဲ့သည်။

ယခုအပတ်တာလီဘန်၏ ပထမဆုံးတရားဝင်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တစ် ဦး သာရှိခဲ့ပြီး အာဖဂန်မြို့တော်ကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သော လက်နက်ကိုင်အမျိုးသားများအားသူမ၏ ရဲရဲဝံ့ဝံ့မေးခွန်းထုတ်မှုကတစ်ကမ္ဘာလုံးကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သည်။

Charlotte Bellis သည်အင်္ဂါနေ့တွင် တာလီဘန်များရှေ့တွင်ထိုင်နေသော မီဒီယာအားမေးခွန်းတစ်ခုမေးရန်သူမ၏ ဆံပင်ရွှေရောင်သော့များအားမျက်နှာဖုံးအောက်မှချောင်းကြည့်လိုက်သည်။ ပြီးတော့သူတို့က ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အာဖဂန်အမျိုးသမီးထောင်ပေါင်းများစွာရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို ဘယ်လိုလေးစားမလဲဆိုတာကိုဗဟိုပြုတယ်။

မစ္စ Bellis သည်အာဖဂန်နစ္စတန်မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှစ၍ ကာတာနိုင်ငံအစိုးရမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့ထားသောလွတ်လပ်သော သတင်းအေဂျင်စီတစ်ခုအတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
နယူးဇီလန်နိုင်ငံမှအတွေ့အကြုံရှိသောသတင်းထောက်သည်တာလီဘန်၏ပထမဆုံးတရားဝင်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲသို့တက်ရောက်ခွင့်ရသည့်တစ် ဦး တည်းသောအမျိုးသမီးသတင်းထောက်ဖြစ်သည်။ ပြီးတော့သူမဟာအခွင့်အရေးကိုမဖြုန်းတီးခဲ့ဘူး။

အာဖဂန်အမျိုးသမီးထောင်ပေါင်းများစွာအားထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သောအာဖဂန်အမျိုးသမီးများအားမည်သည့်အခွင့်အရေးများပေးသွားမည်ကိုတာလီဘန်များအားတိုက်ရိုက်မေးမြန်းခဲ့ပြီးနောက်ဂျာနယ်လစ် Charlotte Bellis သည်တကမ္ဘာလုံးရှိအမျိုးသမီးများ၏နှလုံးသားကိုအနိုင်ယူခဲ့သည်။ တင်းမာနေသည့်အဖြစ်အပျက်၏ဗီဒီယိုဖိုင်တွင်မစ္စ Bellis သည်တည်ငြိမ်နေပြီးတိုင်းတာပုံပေါ်သည်။ သူမသည်အာဖဂန်နစ္စတန်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ်များနှင့်မိတ်ဆက်ပြီးသူမ၏ခက်ခက်ခဲခဲမေးခွန်းကိုမေးသည်။

“ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးနဲ့မိန်းကလေးအခွင့်အရေးတွေအကြောင်း၊ ငါမင်းကိုအမျိုးသမီးတွေကိုအလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးမလား၊ မိန်းကလေးတွေကျောင်းဆက်တက်ခွင့်ရှိမရှိငါမင်းနဲ့စကားပြောချင်ပါတယ်။

“ သူတို့ရဲ့အခွင့်အရေးတွေကိုကာကွယ်ပေးမယ့်အမျိုးသမီးနဲ့မိန်းကလေးတွေကိုဘာအာမခံချက်ပေးနိုင်မလဲ။ ”

အခမ်းအနားတွင်တာလီဘန်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Zabiullah Mujahid က ‘အစ္စလာမ်မစ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု’ သည်ရှရီယာဥပဒေကိုလိုက်နာသရွေ့အမျိုးသမီးများအား၎င်းတို့၏အခွင့်အရေးများပေးလိမ့်မည်ဟုသတင်းထောက်များအားပြောကြားခဲ့သည်။

“ အမျိုးသမီးတွေဟာသူတို့ရဲ့ရပိုင်ခွင့်အားလုံးကိုရလိမ့်မယ်။ အမျိုးသမီးများသည်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့်အလုပ်၌ဖြစ်စေ၊ အခြားလှုပ်ရှားမှုများဖြစ်စေ၊ သူကပြောကြားခဲ့သည်။

“ ငါတို့ကသူတို့ရဲ့အခွင့်အရေးတွေအားလုံးကိုအစ္စလာမ်ရဲ့ကန့်သတ်ချက်ထဲမှာအာမခံပါတယ်။ ” မစ္စ Bellis ရဲ့ထောက်ပြတဲ့မေးခွန်းကတာလီဘန်တွေဟာသူတို့ရဲ့အိမ်တွေနဲ့အသက်တွေကိုသိမ်းပိုက်ပြီးကတည်းကစိတ်ရှုပ်နေတဲ့အာဖဂန်အမျိုးသမီးထောင်ပေါင်းများစွာကိုသူတို့ကိုယ်သူတို့ဘာမေးနေတာလဲ။

တနင်္ဂနွေနေ့ညနှောင်းပိုင်းမှာသေနတ်ကိုင်သောင်းကျန်းသူတွေကသမ္မတအိမ်တော်ကို ၀ င်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြီးဖြုတ်ချခံရတဲ့သမ္မတ Ashraf Ghani ရဲ့စားပွဲခုံကနေမနေ့ကကြေညာခဲ့ပါတယ်။

နောက်တစ်နေ့တွင် Kabul’s Hamid Karzai လေဆိပ်၌အနည်းဆုံးအမေရိကန်စစ်သားများ၏ပစ်သတ်ခြင်းခံရသူနှစ် ဦး၊ အသေခံဂျက်လေယာဉ်များသုံး ဦး နှင့်လေတပ် C-17 အမေရိကန်လေတပ်၏လေယာဉ်ကိုယ်ထည်မှပြုတ်ကျသွားသူသုံး ဦး အပါအ ၀ င်အနည်းဆုံးရှစ် ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ မရ။ အာဖဂန်စစ်ပွဲအတွင်းအာဖဂန်စစ်ပွဲအတွင်းအနောက်တိုင်းတပ်ဖွဲ့များအားကူညီခြင်းနှင့်အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့်fromစတြေးလျတို့မှအနှစ် ၂၀ ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟုကဘူးလ်မြို့မှသတင်းအေးများကဆိုသည်။

အစီရင်ခံစာများအရတာလီဘန်ဂိုဏ်းများသည်လွန်ခဲ့သောအနှစ် ၂၀ နီးပါးကအမျိုးသမီးများနှင့်ငယ်ရွယ်သောမိန်းကလေးငယ်များအားလိင်ကျေးကျွန်များအဖြစ်လိုက်လံရှာဖွေနေကြောင်းတာလီဘန်ဂိုဏ်းများကဆိုသည်။ အမျိုးသမီးများနှင့်ကလေးသူငယ်များကိုယခင်ကသူတို့၏အိမ်များတွင်သော့ခတ်ထားပြီးပညာရေးနှင့်အလုပ်သို့ထွက်ခွာရန်တားမြစ်ထားသည်ဟုသြစတြေးလျသတင်းကဆိုသည်။

ညီလာခံတွင်မစ္စ Bellis ၏တည်ရှိမှုနှင့်တာလီဘန်အဖွဲ့ဝင်တစ် ဦး အားတိုက်ရိုက်မေးခွန်းထုတ်နိုင်မှုသည်အမျိုးသမီးများအတွက်မျှော်လင့်ချက်မီးအိမ်တစ်ခုအဖြစ်မှတ်ယူနိုင်သည်။
သို့သော်လည်း ၁၉၉၆ တွင်အာဏာရလာပြီးနောက်အစ္စလာမ်အစိုးရများကတင်းကျပ်သောဘာသာရေးဥပဒေများကြောင့်အစိုးရသစ်လက်အောက်တွင်အန္တရာယ်အရှိဆုံးအမျိုးသမီးများထဲတွင်အာဖဂန်အမျိုးသမီးများသည်ကြောက်ရွံ့နေဆဲဖြစ်သည်။

တင်းကျပ်သောအ ၀ တ်များဝတ်ဆင်ခြင်းကြောင့်ပစ်သတ်ခံရသောအမျိုးသမီးများ၊ အလုပ်မှအိမ်သို့ခေါ်ဆောင်။ ပြန်လာခြင်းမပြုရန်နှင့်အချို့နေရာများတွင်အမျိုးသားများမပါဘဲလမ်းမလျှောက်ရန်တားမြစ်ထားသည့်သတင်းများလည်းရှိသည်။ မစ္စ Bellis ကတနင်္လာနေ့တွင် Kabul ၌တာလီဘန်များရောက်ရှိလာခြင်းသည်အံ့သြဖွယ်ကောင်းသောဖော်ရွေမှုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု AM ရေဒီယိုသို့ပြောကြားခဲ့သည်။

တာလီဘန်တို့ကသွေးမြေမကျဟုကတိပြုခဲ့သော်လည်းသူမ၏သူငယ်ချင်းအချို့မှာသေနတ်များ ၀ ယ်ခဲ့ကြသော်လည်းအများအပြားမှာထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်ဟုသတင်းထောက်ကပြောကြားခဲ့သည်။ မစ္စ Bellis ကလူတွေဟာအခြေအနေမှန်ကိုနားလည်ဖိုတာလီဘန်တွေရဲ့လက်အောက်မှာရှိနေခဲ့တဲ့အခြားဒေသတွေကိုသာကြည့်နေရမယ်လို့ပြောပါတယ်။

“ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုများကဲ့သို့ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အတည်ပြုထားသောပုံပြင်များရှိသည်” ဟုသူမကရှင်းပြသည်။

“သူတို့မှာလူကြိုက်များတဲ့စာရင်းတစ်ခုရှိတယ်၊ သူတို့ကလူတွေကိုသတ်ပြီးအဲဒါအတွက်တောင်းပန်ပါတယ်။ ”

မစ္စ Bellis ကပြီးခဲ့သည့်အပတ်ကသူမနာမည်ကျော်စာရင်း၌သူမ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ် ဦး ကိုသတိပြုမိလာပြီးတာလီဘန်များအားသတ်လျှင်သူတို့ကံဆိုးလိမ့်မည်ဟုပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် သူမ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာ ခွင့်ပေးရန် hotline ကိုခေါ်ရန်ရိုးရှင်းစွာအကြံပြုခဲ့သော်လည်း၊ ခုခံအားကျခံမည်ဆိုလျှင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမသိရသေးပေ။

မစ္စ Bellis ကအာဖဂန်နစ္စတန်သို့အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ၀ င်ရောက်ရန်အခွင့်အလမ်းမရှိကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော်နိုင်ငံခြားငွေမရှိခြင်းသည်တာလီဘန်တို့အားတိုင်းပြည်အားအုပ်ချုပ်မှုမှကျောထောက်နောက်ခံပြုလိမ့်မည်ဟုဂျာနယ်လစ်ကပြောကြားခဲ့သည်။

“ သူတို့ကတရားဝင်မှုလိုချင်တယ်၊ ဒါကြောင့်သူတို့ကကဘူးလ်ကိုအတင်းမခေါ်တာ၊ ဒါကြောင့်သူတို့ကမပြိုလဲအောင်ဒီနေရာမှာရပ်လိုက်တယ်” ဟုသူမကဆိုသည်။

Credit – Daily mail

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*